Հայաստանի կառավարությունը հոկտեմբերի 23-ին հաստատեց ներդրումային ծրագիր՝ ավարտին հասցնելու Երևանի «Կասկադ» համալիրի երկար տարիներ անավարտ մնացած վերին հատվածի շինարարությունը՝ նպատակ ունենալով կյանքի կոչել մի նախագիծ, որը, ինչպես նշում են պաշտոնյաները, տասնամյակներ շարունակ մնացել էր կիսատ։
Ներկայացնելով ծրագիրը կառավարության նիստին՝ Երևանի քաղաքապետ Տիգրան Ավինյանը նշեց, որ նախագծի նպատակը Կասկադին ամբողջական և ավարտուն տեսք հաղորդելն է և նրա նախնական ճարտարապետական գաղափարը վերականգնելը։ Քաղաքապետի խոսքով՝ քաղաքաշինական ծրագրի նպատակն է նաև ապահովել կապը քաղաքի կենտրոնի և հեղափոխության 50-ամյակին նվիրված հուշահամալիրի միջև՝ կյանքի կոչելով ճարտարապետներ Ալեքսանդր Թամանյանի և Ջիմ Թորոսյանի գաղափարական գաղափարը։
Ծրագրի համաձայն՝ համալիրի վերին հատվածում կկառուցվի 1000 տեղանոց համերգասրահ, ժամանակակից արվեստի թանգարան՝ նոր ցուցասրահներով, պետական արարողակարգային միջոցառումների համար նախատեսված առանձնացված հատված և կանաչապատված հանրային տարածքներ։ Նախագիծը կձևավորի շուրջ 30,000 քառ. մետր տարածքով նոր մշակութային և ժամանցային հանգույց, իսկ հարակից 4,6 հեկտար տարածքը կհանձնվի կառուցապատող ընկերությանը՝ բազմաֆունկցիոնալ համալիրի կառուցման համար, որը պետք է ներդաշնակ լինի շրջակա միջավայրի հետ։
Ավինյանը հիշեցրեց, որ տարածքը՝ փորված փոսորակը, որը գտնվում է «Կասկադի» վերևի հատվածում, անշարժ մնացել է մոտ 2007 թվականից և տասնամյակներ շարունակ եղել է «չլուծված հարց»։ Քաղաքապետարանի նախաձեռնությամբ անցկացվել է նոր ճարտարապետական մրցույթ՝ լավագույն տարբերակը որոշելու համար։
Ավինյանի խոսքով՝ Երևանի քաղաքապետարանը նվազագույն ներդրման չափ էր սահմանել՝ շուրջ 13 մլրդ դրամ, սակայն հաղթող ընկերությունը՝ «Ջի Թի Բի Դեվելոփմենթը», պարտավորվել է ներդնել մոտ 20 մլրդ դրամ։ Բացի դրանից, կառուցապատողը կվճարի շուրջ 10,449 մլրդ դրամ հողի կադաստրային արժեքի չափով և կիրականացնի կանաչապատման աշխատանքներ։
Անկախ գնահատողների գնահատմամբ՝ 4,6 հեկտար հողատարածքի շուկայական արժեքը կազմում է մոտ 22,2 մլրդ դրամ, իսկ Երևանի քաղաքապետարանի ակնկալած ընդհանուր ֆինանսական արդյունքը, ներառյալ հողի և ներդրումային վճարները, հասնելու է շուրջ 30,7 մլրդ դրամի։
Նախագիծը կկատարվի մրցութային, բայց ոչ ստանդարտ ընթացակարգով, որը ներառում է խիստ վերահսկողության մեխանիզմներ։ Տարածքը կմնա գրավադրված մինչև բոլոր վճարումների ավարտը, իսկ ներդրողը պարտավոր է մուծել 30 տոկոս կանխավճար։ Եթե շինարարությունը կենտրոնական հատվածում ուշանա ավելի քան ինը ամիս, ընկերությունը կարող է զրկվել կառուցապատման իրավունքից։
«Կասկադը» սպիտակ տուֆից և տրավերտինից կառուցված հսկայական աստիճանաձև համալիր է, որը Երևանի կենտրոնը կապում է Հաղթանակի զբոսայգու բարձրավանդակի հետ։ Նախագիծը ձևավորվել է դեռ 1920-ականներին Ալեքսանդր Թամանյանի գլխավոր հատակագծում և նորից նախագծվել 1970-ականներին ճարտարապետ Ջիմ Թորոսյանի կողմից։ Շինարարությունը սկսվել է 1980-ին, սակայն դադարեցվել է 1988-ի Սպիտակի երկրաշարժից և ԽՍՀՄ փլուզումից հետո։
Համալիրի ստորին հատվածը վերակառուցվել է Գաֆէսճեան հիմնադրամի կողմից, որը 2009-ին բացեց ժամանակակից արվեստի Գաֆէսճեան կենտրոնը։
Կառավարության աջակցությամբ իրականացվող այս նախաձեռնությունը անկախության շրջանից ի վեր ամենամեծ փորձն է՝ ավարտին հասցնելու Երևանի խորհրդանշական այս կառույցը և վերականգնելու մայրաքաղաքի հյուսիս-հարավ քաղաքաշինական առանցքը։
